Buddhist Studies Center

Buddhist Studies Center

ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์

เมนูหลัก

การขับเคลื่อนแหล่งเรียนรู้ศีลธรรมของชุมชน

                    “การขับเคลื่อนชุมชนคุณธรรมโดยพลังบวร (บ้าน วัด โรงเรียน) สู่สังคมคุณธรรมที่มั่นคง มั่งคั่งและยั่งยืน”เป็นโครงการที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี ของรัฐบาลและยังเป็นนโยบายสำคัญของกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวคือ ในกรอบยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีได้กำหนดวิสัยทัศน์ไว้ว่า  “ประเทศมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้วด้วยการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง”เพื่อให้คนไทยมีความสุข   สำหรับกระทรวงวัฒนธรรมได้กำหนดยุทธศาสตร์เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ โดยมีวิสัยทัศน์ “วัฒนธรรมไทยเข้มแข็งเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาคน สังคมและเศรษฐกิจของประเทศอย่างยั่งยืน” โดยเน้นสร้างคนดี           สังคมดี  มีคุณธรรมจริยธรรม ซึ่งจะมีการเสริมสร้าง “ชุมชนคุณธรรม องค์กรคุณธรรม”ตามนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงวัฒนธรรมที่ต้องการส่งเสริมให้ศาสนามีบทบาทนำในการเทิดทูนสถาบันหลักของชาติ  คือ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ตลอดจนส่งเสริมความเข้าใจอันดีและความสมานฉันท์ของทุกศาสนา รวมทั้งต้องการสืบสาน สร้างสรรค์ งานด้านศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม โดยใช้ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรมเป็นเครื่องหล่อหลอม ยึดเหนี่ยว สร้างคุณค่าทางสังคมและสร้างภูมิคุ้มกันให้กับสถาบันครอบครัว ชุมชน สังคมและประเทศชาติให้เกิดความเข้มแข็ง เกิดค่านิยมที่ดีงามในการดำเนินชีวิตอย่างรู้รักสามัคคี และยังสามารถนำทุนทางวัฒนธรรม มาเพิ่มมูลค่าให้เศรษฐกิจชุมชน  
                    กระทรวงวัฒนธรรม ได้มอบหมายภารกิจให้กรมการศาสนาดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามนโยบายและยุทธศาสตร์ชาติดังกล่าว โดยการสร้างเสริมให้เกิดชุมชนคุณธรรม สังคมคุณธรรมจากการใช้พลังบวร คือ บ้าน-วัด-โรงเรียน ผ่านโครงการศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ (ศพอ.)ซึ่งเป็นโครงการสำคัญที่สนองนโยบายกระทรวงวัฒนธรรม ที่มีคณะสงฆ์เป็นกำลังสำคัญในการนำพระพุทธศาสนามาพัฒนาเยาวชนไทยให้เป็นคนดี มีคุณธรรม  ซึ่งเป็นการวางรากฐานให้กับเด็กเยาวชนได้อย่างดียิ่ง   เนื่องจากคนไทยกับพระพุทธศาสนาเป็นของคู่กัน คนไทย มีความใกล้ชิดผูกพันกับวัดอย่างแยกไม่ออก  วัดคือศูนย์รวมจิตใจของคนไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน  
                    ดังนั้น ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ จึงเป็นองค์กรทางพระพุทธศาสนาหนึ่งในชุมชนที่พระคุณเจ้าได้จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นแหล่งบ่มเพาะปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมให้แก่เด็ก เยาวชนและประชาชนเป็นเสมือนสถาบันพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กเยาวชนและประชาชน ซึ่งศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ได้รับการส่งเสริมให้มีบทบาทเพิ่มขึ้นทุกปีเพื่อให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป  โดยได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดียิ่งจากภาคคณะสงฆ์ ภาครัฐ และภาคเอกชนในพื้นที่ ได้ให้ความร่วมมือในการพัฒนาศพอ.ให้มีคุณภาพ ทำให้ศพอ.มีบทบาทในการพัฒนาชุมชน  โดยมีสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเป็นหน่วยปฏิบัติในพื้นที่ที่ดูแลเอาใจใส่และมีส่วนผลักดันและพัฒนาศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์มาอย่างต่อเนื่องขณะนี้ ศพอ.มีจำนวนถึง ๔,๐๐๐ กว่าศูนย์ฯ กระจายครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ เป็นศพอ.ที่มีบทบาทสำคัญต่อชาติบ้านเมือง โดยเฉพาะเป็นโครงการที่เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน 
                    นอกจากบทบาทของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ ได้มีการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา อบรมคุณธรรมจริยธรรมให้แก่เด็ก เยาวชนแล้ว ยังมีบทบาทการสร้างเสริมรายได้ให้กับคนในชุมชน รวมทั้งร่วมสร้างชุมชนคุณธรรมให้มากขึ้น  ภายใต้กลไกประชารัฐ  และอาศัย “คุณธรรม”เป็นพื้นฐาน โดยมี ศพอ.เป็นฐานปฏิบัติการ  ปรับเพิ่มบทบาทของศพอ.ที่เข้มแข็งอยู่แล้วให้เป็นศูนย์กลางของชุมชนที่มีหลายบทบาทในเวลาเดียวกันและสามารถส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมให้กับคนในชุมชนแบบครบวงจร กล่าวคือ เป็นแหล่งเรียนรู้ศีลธรรม เป็นศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชน  เป็นศูนย์กลางการจัดกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรม  เป็นศูนย์พิพิธภัณฑ์ของชุมชน และเป็นศูนย์ฝึกวิชาชีพในวัด  โดยการสนับสนุนของกรมการศาสนาอย่างใกล้ชิด  เพื่อให้สอดรับกับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยมีพลังที่สำคัญในชุมชน คือ บ้าน- วัด -โรงเรียน หรือ บวร มีส่วนร่วมดำเนินการ เพื่อให้ศพอ. เป็นศูนย์ต้นแบบของชุมชน ที่สามารถเกื้อกูล ศพอ.อื่นๆให้ทำหน้าที่เสริมสร้าง“ชุมชนคุณธรรม” ให้เกิดขึ้นทั่วประเทศ ด้วยพลังของ บวร (บ้าน วัด โรงเรียน)อย่างมั่นคงและยั่งยืน
                    สำหรับความหมายของ “ชุมชนคุณธรรม”  คือ ชุมชนที่พึ่งตนเองได้  คนในชุมชน มีคุณธรรมจริยธรรม   ยึดมั่นในสถาบันชาติศาสนา และพระมหากษัตริย์ มีความพร้อมทางกาย ใจ สติปัญญา มีความเป็นสากล รู้คุณค่าความเป็นไทย พัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักธรรมทางศาสนา  ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และวิถีวัฒนธรรมไทย มีความปรองดองสมานฉันท์ มีความสุข  มีความมั่นคง เสมอภาคและเป็นธรรม  ซึ่งเป็นชุมชนที่เกิดจากการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกภาคส่วน(บวร) ภายใต้ระบบประชารัฐ